Instalacje w domach z bali są w zasadzie tak skonstruowane, jak w przypadku tradycyjnego budownictwa. Nie jest to ani droższe, ani trudniejsze, jednak jeśli będzie wykonane przez kogoś, kto się na tym nie zna, to całe przedsięwzięcie może się skończyć w tragicznych okolicznościach. Zanim więc zaczniesz wybierać fachowców dowiedź się, na co szczególnie musisz zwrócić uwagę i co jest najważniejsze w temacie instalacji elektrycznych, grzewczych i kanalizacyjnych w domach z bali.
Drewno to surowiec naturalny, który „pracuje” i osiada przez pierwsze lata po wybudowaniu. Jeśli instalacja zostanie wykonana przez kogoś, kto się na tym nie zna, całe przedsięwzięcie może zakończyć się tragicznymi okolicznościami – od pękniętych rur i zalanych ścian, po niebezpieczeństwo pożaru. Zanim więc zaczniesz wybierać fachowców, dowiedz się, na co szczególnie musisz zwrócić uwagę przy planowaniu instalacji elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych, grzewczych i wentylacyjnych w domach z bali.
Profesjonalna ekipa to podstawa – uniknij tragicznych w skutkach błędów
Nietrafiony fachowiec w przypadku montażu kafelek, czy mebli w kuchni przełoży się na Twoje niezadowolenie i większe koszty związane z poprawkami. W przypadku instalacji eklektycznych lub gazowych, straty mogą być o wiele większe i bardziej tragiczne w skutkach.
Do wszelkich instalacji w domach z bali wybieraj jedynie profesjonalne firmy. Każdy specjalista powinien znać się na przepisach budowlanych. Do tego ważne, aby wykazywał się ogromną wiedzą i praktycznymi umiejętnościami!
Obecne normy prawne nie pozwalają na zatwierdzenie budynku, w którym instalacje zostały stworzone przez niewykwalifikowanych wykonawców. Nie zmienia to jednak faktu, że wiele osób stara się obejść te przepisy, tym samym narażając siebie i swoją rodzinę na niebezpieczeństwo.
Instalacje w domach z bali – bezpieczeństwo na pierwszym miejscu
Powinna zostać zawarta w projekcie Twojego domu. Jej wykonanie może być schowane pod ociepleniem, wpuszczone w bale lub tradycyjną niegdyś metodą na wierzchu stosując ozdobne kable. Alternatywą dla zapominalskich są także specjalne listwy przypodłogowe, w których możesz ukryć kable.
Do tego powinieneś wiedzieć, co będzie zasilane energią eklektyczną. Daje to Twojemu elektrykowi wyobrażenie o dokładnym rozplanowaniu punktów elektrycznych. Ponadto będzie mógł właściwie zaplanować ilość niezbędnej mocy, jakiej będziesz potrzebował.
Pamiętaj! Zastosowanie instalacji elektrycznej wpuszczanej w bale jest znacznie prostsze, jeśli na etapie budowy domu ekipa montażowa nawierci w balach odpowiednie dziury/kanały. Wpuszcza się w nie specjalną rurkę – peszel z pilotem – drutem. Drut ten ułatwia późniejsze wprowadzenie kabli.
Przewody elektryczne w drewnie budzą największe obawy inwestorów. Niesłusznie, o ile prace zostaną wykonane z najwyższą dbałością o detale. Instalacja elektryczna musi zostać szczegółowo zawarta w projekcie Twojego domu na długo przed wylaniem fundamentów.
Metody prowadzenia kabli
Jej wykonanie może przybrać kilka form:
-
Wpuszczona w bale (ukryta) – najbardziej estetyczna, ale wymagająca metoda.
-
Schowana w podłodze i stropach – kable prowadzi się w wylewkach lub w wełnie mineralnej między legarami.
-
Natynkowa (w stylu retro) – stosuje się ozdobne przewody w oplotach tekstylnych oraz ceramiczne puszki i włączniki. Tradycyjna niegdyś metoda znów wraca do łask w rustykalnych wnętrzach.
-
W cokołach i maskownicach – alternatywą dla zapominalskich są specjalne listwy przypodłogowe, w których możesz ukryć kable po zakończeniu budowy.
Instalacja wodno-kanalizacyjna a naturalne osiadanie domu
Główną trudnością przy montażu różnych instalacji w nowym domu z bali jest to, że w pierwszych latach eksploatacji dom osiada. Dlatego przed Twoim wykonawcą stoi odpowiedzialność za to, aby dobrze rozplanować umiejscowienie rur i przewodów. Jest to kluczowe do tego, aby nie pękały pod naporem tego procesu.
W tym celu warto zwrócić uwagę na części instalacji przebiegającej w pionie. Aby zamortyzować proces osiadania domu rury ze ściekami czy wodą, w jednym miejscu przeprowadza się wykonując literę C w sposób kanciasty, z kątami prostymi. Wówczas osiadający dom nie powinien wywołać pęknięć. Takie załamanie przejmie siły działające na instalację.
Jak uchronić rury przed pęknięciem?
W tym celu szczególną uwagę należy zwrócić na części instalacji przebiegające w pionie. Aby zamortyzować proces osiadania domu:
-
Rury ze ściekami czy wodą w jednym miejscu przeprowadza się, wykonując kształt litery C w sposób kanciasty (z kątami prostymi).
-
Takie załamanie tworzy rodzaj elastycznej pętli, która przyjmie na siebie siły nacisku.
-
Wówczas osiadający dom nie wywoła pęknięć, a instalacja po prostu lekko się ściśnie.
-
W nowoczesnych instalacjach stosuje się również specjalne złączki kompensacyjne oraz przesuwne obejmy, które pozwalają rurom „ślizgać się” względem drewnianej ściany.
Ogrzewanie i wentylacja – jak zapewnić komfort cieplny?
Drewno ma doskonałe właściwości termiczne, jednak współczesne prawo budowlane narzuca rygorystyczne normy dotyczące energooszczędności. Jakie rozwiązania sprawdzają się najlepiej?
Ogrzewanie
Wybór źródła ciepła powinien być podyktowany dostępnością mediów na działce. W domach z bali najchętniej wybierane są:
-
Pompa ciepła + ogrzewanie podłogowe: Idealny duet. Podłogówka zapewnia równomierne oddawanie ciepła w wysokich, drewnianych pomieszczeniach. Wymaga jednak zastosowania elastycznych rur (np. PEX) i specjalnych wylewek z taśmami dylatacyjnymi przy ścianach, które uwzględniają ruch drewna.
-
Kocioł na pellet lub biomasę: Rozwiązania wciąż popularne w wielu regionach ze względu na niższe koszty instalacji. Wymagają jednak stworzenia odpowiednio zabezpieczonej kotłowni.
-
Kominki: W domu z bali to często element obowiązkowy. Jeśli ma pełnić funkcję grzewczą, warto zainwestować w kominek z płaszczem wodnym lub systemem Dystrybucji Gorącego Powietrza (DGP). Wokół kominka należy zastosować płyty ognioodporne chroniące drewniane bale.
Wentylacja
Choć mówi się, że domy z bali „oddychają”, nowoczesne budownictwo drewniane jest wysoce szczelne (szczególnie w obrębie okien i dachu). Tradycyjna wentylacja grawitacyjna często bywa niewystarczająca. Aby zapobiec wilgoci i rozwojowi grzybów, rekomenduje się montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacji). Kanały wentylacyjne zazwyczaj prowadzi się na poddaszu, w ukrytych sufitach podwieszanych lub w warstwie ocieplenia stropu.
Instalacje w domach z bali – najczęściej zadawane pytania
1. Czy wszystkie kable w domu z bali muszą iść w peszlach? Tak, jest to absolutny wymóg bezpieczeństwa i dobra praktyka budowlana. Przewody ukryte w strukturze drewna muszą znajdować się wewnątrz samogasnących rur osłonowych, które chronią przed uszkodzeniami mechanicznymi podczas pracy drewna i zapobiegają rozprzestrzenianiu się ognia.
2. Kiedy najlepiej wykonać przewierty pod instalacje? Przewierty w balach, tzw. kanały instalacyjne, wykonuje się najczęściej na etapie prefabrykacji domu w fabryce na podstawie bardzo dokładnego projektu instalacyjnego, albo bezpośrednio na placu budowy podczas układania poszczególnych wieńców (warstw) bali.
3. Czy w domu z bali można zamontować system Smart Home? Jak najbardziej. Ze względu na trudności z przeciąganiem dodatkowych kabli po zakończeniu budowy, w domach drewnianych doskonale sprawdzają się bezprzewodowe systemy inteligentnego domu (działające m.in. w standardach ZigBee, Z-Wave czy Wi-Fi).
4. Jak zabezpieczyć instalację gazową w domu z drewna? Instalacje gazowe w obiektach drewnianych wymagają prowadzenia rur natynkowo (nie wolno ich chować w ścianach z bali!). Kluczowy jest montaż zaworów odcinających, detektorów gazu sprzężonych z alarmem oraz zadbanie o odpowiednią wentylację pomieszczeń, w których znajdują się urządzenia gazowe.
5. Czy osiadanie dotyczy także domów z bali klejonych (BSH)? Domy z bali klejonych warstwowo (BSH) lub suszonych komorowo pracują znacznie mniej niż domy z bali mokrych/litych. Osiadanie jest w ich przypadku minimalne (często poniżej 1-2 cm na piętro), ale nadal należy zachować ostrożność i stosować dylatacje oraz połączenia ślizgowe dla rur pionowych.
