Ścianka kolankowa w domu z bali to kluczowy element konstrukcyjny poddasza, który odpowiada za podparcie więźby dachowej oraz decyduje o wysokości i funkcjonalności pomieszczeń na wyższej kondygnacji. Planując budowę domu z drewnianych bali, wybór odpowiedniego wariantu ścianki kolankowej jest jedną z najważniejszych decyzji projektowych.
Z badania rozwiązań w budownictwie drewnianym wynika, że ściankę kolankową stosuje się w około połowie realizowanych projektów. Niektórzy inwestorzy decydują się na jej wykonanie ze względu na większą przestrzeń użytkową, podczas, gdy inni uważają ją za zbędny wydatek. Sprawdź, czym dokładnie jest ścianka kolankowa, jakie pełni funkcje i który wariant wybrać dla swojego domu.
Czym jest ścianka kolankowa w domu z bali?
Ścianka kolankowa to pionowa ściana wybudowana na stropie parteru, na której opiera się konstrukcja dachu (krokwie). W budownictwie drewnianym wyróżniamy dwa podstawowe typy tego rozwiązania:
- Ścianka kolankowa, stanowiąca przedłużenie ścian parteru ponad podłogę poddasza i główne wsparcie krokwi (głównych elementów konstrukcyjnych dachu) na jej krańcach;
- Ścianka kolankowa, szkieletowa konstrukcja wewnętrzna (słupki i murłaty) wspomagająca dociążenie i stabilność więźby.
Poniższe ilustracje pomocnicze przedstawiają rozmieszczenie poszczególnych elementów, takich jak krokiew, jętka, murłata, belka stropowa czy słup, co ułatwi zrozumienie różnic konstrukcyjnych. Jestem przekonany, że te ilustracje rozwieją Twoje wątpliwości.
Rodzaje ścianek kolankowych w domach z drewna
1.Ścianka kolanowa stanowiąca przedłużenie ścian parteru ponad podłogę poddasza
W większości przypadków nie są one wyższe niż 70 cm – 100 cm, ale można też dopasować je do kształtu i rozmiaru dachu. Podstawową funkcją takiego rozwiązania jest podpieranie krokwi (głównych elementów nośnych dachu).
Korzyścią są mniej dotkliwe skosy, pod którymi łatwiej zagospodarować powierzchnię. Faktyczna przestrzeń użytkowa jest większa. Opcja ta ma jednak również minusy. Po pierwsze – jest droższa, ze względu na kontynuacje budowy bali wyżej niż do poziomu stropu. Po drugie – taka konstrukcja jest słabsza i może być niewystarczająca, jeśli dach będzie musiał radzić sobie z naprawdę silnym wiatrem. Warto pamiętać o tym, że jeśli Twój dom będzie niewielki u podstawy, to takie wykorzystanie ścianki kolankowej może spowodować, że bryła domu będzie nieproporcjonalna. Dach okaże się zbyt wysoki wizualnie.
2. Ścianka kolankowa stanowiąca tylko dodatkowe wsparcie dachu
Ścianka kolankowa, w tym wariancie wykonana jest tylko w formie słupków i długich elementów łączących je (są to tzw. murłaty). Wspierają one konstrukcję dachu. Przy tej opcji dach w przekroju tworzy trójkąt.
Krokwie dachu opierają się o belki stopu, wystające poza obrys domu. W związku z tym, aby rozwiązanie to było możliwe do wykonania bez zbędnych komplikacji, belki stropu muszą być dokładnie pod krokwiami.
Dach wykonany w ten sposób jest bardziej odporny na działanie sił natury, a w tym na napór śniegu czy wiatru. Do tego umożliwia uzyskanie bardziej proporcjonalnej bryły domu z bali, co w całości prezentuje się bardzo efektownie.
Takie rozwiązanie z pewnością będzie tańsze od opcji przedstawionej powyżej. Wykonawca nie będzie musiał dokładać kolejnych długich i drogich warstw bali po obrysie całego domu. Bale kończą się na linii stropu.
Sporym minusem zastosowania dachu na bazie trójkąta są nieco niższe pomieszczenia na poddaszu. Zależność ta tyczy się zwłaszcza małych domków o niewielkich rozpiętościach do 5-7 metrów. Przy średniej wielkości domu sprytny projektant zaplanuje to tak, że różnica ta nie będzie odczuwalna.
Dodatkowo pomocnicze ścianki kolankowe zapewniają również przestrzeń na dodatkową izolację na poddaszu. Po ociepleniu można ją wykorzystać jako miejsce do przechowywania. Wypełnienie izolacją, powierzchni za ściankami kolanowymi pomaga zatrzymać energię cieplną w Twoim domu. To znacznie przyczyni się do oszczędności na rachunkach i ułatwi ogrzanie pomieszczeń zimą.
Ścianka kolankowa w domu z bali – kiedy warto zastosować?
Decyzja o montażu ścianki kolankowej zależy od projektu architektonicznego, budżetu oraz wymiarów budynku:
-
Wybierz ściankę z bali (przedłużenie parteru), jeśli zależy Ci na maksymalnym wykorzystaniu przestrzeni pod skosami, a projekt dotyczy większego domu, w którym wysoki dach nie zaburzy proporcji budynku.
-
Wybierz ściankę wspomagającą (konstrukcja szkieletowa), jeśli szukasz rozwiązania ekonomicznego, o wysokiej odporności na warunki atmosferyczne i zależy Ci na tradycyjnej bryle domu z bali.
Ścianka kolankowa w domu z bali – podsumowanie
Odpowiednio zaprojektowana ścianka kolankowa w domu z bali pozwala połączyć funkcjonalność poddasza z trwałością całej konstrukcji. Jeśli masz wątpliwości, poproś projektanta o wizualizację 3D budynku w obu wariantach – ułatwi to ocenę proporcji dachu i podjęcie optymalnej decyzji budowlanej.
