Jak wykonać ściany działowe w domach z bali? Praktyczny poradnik

Zastanawiasz się, jak wykonać ściany działowe w domach z bali? Najlepszym, najtańszym i najbardziej funkcjonalnym rozwiązaniem jest zastosowanie lekkiej technologii szkieletowej. Ze względu na naturalne osiadanie drewna, ściany te wymagają zastosowania specjalnych przerw dylatacyjnych, ślizgów oraz stóp regulacyjnych. Dzięki temu unikniesz pęknięć, a wewnątrz szkieletu łatwo ukryjesz instalacje. 

Budując dom z drewna – niezależnie czy realizujesz projekt na Podhalu, w Bieszczadach, czy na Kaszubach – musisz mieć świadomość, że drewno to surowiec, który żyje i nieustannie pracuje. Odpowiedni dobór technologii wewnątrz budynku to klucz do trwałości i oszczędności. 

Jak wykonać ściany działowe w domach z bali na parterze i dlaczego różnią się one od tych na piętrze?

W większości projektów domów z bali, wewnętrzne ściany na parterze wykonuje się z tego samego materiału co ściany zewnętrzne (czyli z litych bali). Dzieje się tak, ponieważ ułatwia to projektowanie – cała bryła parteru równomiernie „pracuje”, a dodatkowe ściany usztywniają długie elementy (bale mają zwykle maksymalnie 13 metrów długości) i dają punkty podparcia dla wyższych kondygnacji.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja na piętrze. Konstrukcja dachu jest z reguły sztywna i nie zmienia się z upływem czasu, podczas gdy ściany z bali intensywnie schną i osiadają. Połączenie sztywnego dachu z pracującymi balami na poddaszu powoduje tzw. ruch różnicowy. W efekcie może dojść do wypaczenia podłóg i utraty szczelności na linii dachu. Dlatego na piętrze zawsze zaleca się lekkie przegrody szkieletowe.

Zazwyczaj wewnętrzne ściany domu z bali, które nie są usytuowane na krawędzi budynku, to ściany dzielące pomieszczenie. Ich nie trzeba w żaden sposób izolować ani zakrywać, tym bardziej jeśli wykonano je precyzyjnie. Bale zwykle zapewniają wszystko, co jest potrzebne do podziału poszczególnych pokoi.

Wady ścian działowych wykonanych z bali

1. Po pierwsze grube bale są najdroższymi elementami domu drewnianego;
2. Po drugie ciężko ukryć w nich potrzebne do funkcjonowania instalacje;
3. Od nadmiaru drewna wewnątrz wielu użytkowników takiego domu czuje często przesyt;
4. Muszą być montowane na etapie składania reszty domu, aby stanowiły trwałą konstrukcję, zatem ich przestawienie jest niemal niemożliwe;
5. Wilgotność powietrza wewnątrz domu jest znacznie niższa od tej na zewnątrz. Bale w środku domu pracują z goła inaczej (chociażby dużo bardziej wysychają, kurczą się). W sąsiedztwie kominka, gdzie temperatury często są wysokie ściany takie potrafią się krzywić.

W pomieszczeniach brudnych (np. kotłownia) i mokrych (kuchnia i łazienka) zazwyczaj stosuje się okładziny w postaci odpowiednich dla danego pomieszczenia płyt G-K (gipsowo – kartonowych), do których często przylepia się płytki. Zatem z punktu widzenia ekonomicznego nie ma sensu płacić za grube bale na ściany działowe, kiedy można wykonać je taniej a efekt będzie ten sam, albo i lepszy!

Ponieważ wszystkie domy z bali osiadają w pierwszych latach eksploatacji (zwykle o 0,5-5 cm przy zastosowaniu bali suszonych i nawet do kilkunastu centymetrów przy zastosowaniu bali mokrych), to każda warstwa izolacyjna, czy konstrukcje ścian działowych, muszą być zainstalowane przy użyciu metody, która pozwala na ten (pionowy) ruch.

---

Jakie są różnice między ścianą szkieletowe wewnątrz domu a ścianą działową z bali?

Inwestorzy planujący budowę często pytają, z jakich materiałów zrezygnować, by ograniczyć koszty, zachowując jakość. Odpowiedź tkwi w zastąpieniu drogich bali wewnątrz domu lekkim szkieletem.

Oto szybkie porównanie obu technologii:

Cecha	Ściana działowa z bali	Szkieletowa ściana działowa
Koszty wykonania	Bardzo wysokie (grube bale to najdroższy element)	Niskie (drewno konstrukcyjne + wykończenie)
Ukrycie instalacji	Bardzo trudne (wymaga nawiercania drewna)	Bezproblemowe (kable i rury wędrują wewnątrz szkieletu)
Elastyczność i zmiany	Brak możliwości przestawienia w przyszłości	Możliwość dowolnego przestawienia i wykończenia
Zachowanie w cieple	Mocne przesychanie i krzywienie się (np. przy kominku)	Stabilność kształtu (konstrukcja ukryta pod płytą/deską)

Jak wykonać ściany działowe w domach z bali pod kątem osiadania (aspekty techniczne)? 

Ściany szkieletowe montuje się na odpowiednich ślizgach, tak aby były stabilne, a jednocześnie tak, aby umożliwiały swobodne osiadanie domu – bez powstawania pęknięć.

Jak to zrobić? Szczelina dylatacyjna (przerwa), znajduje się na szczycie lub spodzie ściany działowej. Jeśli jest od spodu łatwo zamaskować ją listwami przypodłogowymi. Od góry stosuje się listwy maskujące, przyczepiane do sufitu. Sama ściana, aby nie chybotała się na boki, przykręcana jest mocowaniami, które umożliwiają wspomnianą pionową pracę budynku (już niebawem opracuję tutaj stosowne grafiki dla lepszego zrozumienia sprawy).

---

Szkieletowe ściany działowe – zalety

Zalety zastosowania szkieletowych ścian działowych są niepodważalne, a należą do nich:

• Zazwyczaj sporo niższe koszty wykonania (w zależności od materiału do wykończenia);
• Ogromna funkcjonalność – taką ścianę wykończyć możesz dowolnym materiałem (płytą gipsowo-kartonową, deskami wiernie imitującymi bale, kafelkami, tapetą itd.);
• Znajdziesz w nich miejsce na ukrycie wszelkich instalacji;
• Ściany takie możesz dowolnie przestawiać w zależności od zmieniających się potrzeb domowników;
• Zastosowanie odpowiedniej klasy materiałów izolacyjnych zapewnią skuteczna barierę dźwiękową.

Zazwyczaj w typowym domu o powierzchni 150 m² takich słupów, których nie można ruszyć w trakcie wykańczania jest 4-6 sztuk. Słupy drewniane nie tracą na wysokości (o kurczeniu się drewna pisałem szerzej), a ściany balowe tak. Problem ten rozwiązywany jest przez odpowiednie, koniecznie atestowane i regulowane metalowe stopy.

Kiedy dom osiada, stopa pod słupem (lub nad nim) posiada odpowiednią śrubę do regulacji wysokości… i to wszystko!

---

Jak wykonać wewnętrzne ściany na piętrze w domach z bali?

Na poddaszach w domach z bali stosuje się najczęściej szkieletowe konstrukcje. Istnieje ku temu dobry powód, który wiąże się z pracą i osiadaniem ścian balowych – elementy dachowe są zazwyczaj sztywne i nie będą się zmieniać wraz z upływem czasu, dlatego przy zastosowaniu ścian z bali na piętrze, może wystąpić ruch różnicowy (stykające się ze sobą dwa elementy zachowują się odmiennie od siebie).

W rzeczywistości oznacza to, że ściany działowe z drewna muszą najpierw ustabilizować swoją strukturę. W innym wypadku może to powodować problemy z równością podłogi i lukami na poziomie sufitu, a także może sprawić, że ucierpi na tym wytrzymałość dachu.

Ponadto prawidłowo związane ściany balowe spotykają się ze sobą w narożnikach domu. Na poddaszu takiej możliwości nie ma a jedynie są skośne ściany wynikające z ukształtowania konstrukcji dachu. Wypełnianie takich ścian balami może powodować problemy ze szczelnością i równością elementów. Wszak nie mają właściwych przewiązań. Zatem na poddaszu warto zamontować szkieletowe ściany działowe, które wraz z resztą tej części będą stanowić sztywną bryłę nie będącą też ogromnym obciążeniem dla całej konstrukcji.

Zastosowanie sztywnych konstrukcji dachu i szkieletowych ścian działowych na piętrze pozwala na to, aby wykończyć je praktycznie dowolnym materiałem tuż po wybudowaniu domu. Musisz pamiętać o tym, że konstrukcje drewniane mają określoną nośność, więc wszystko, co może mieć na nią duży wpływ (np. ciężkie wylewki pod łazienkę z wanną), powinno zostać dokładnie wyliczone już we wczesnym etapie procesu projektowania.

---

Z czego i jak wykonać ściany działowe w domach z bali? 

Jakich materiałów można użyć, aby wykonać ściany działowe w domach z bali? Ogólnie zakłada się, że każdy materiał może być odpowiedni:

• Kamień – może wyglądać wspaniale, dając kontrastujące naturalne piękno, jednocześnie dodając rustykalnego uroku.

• Drewno – wiele osób korzysta z drewna, ponieważ to pasuje do ogólnego stylu domów z bali. Można użyć również desek imitujących bale. Zapewni to identyczny wygląd, który osiąga się przy zastosowaniu ścian działowych z litego drewna.

• Inne opcje – to np. płyty gipsowo-kartonowe, płytki, tynki gliniane ręcznie kładzione, szkło czy cegła.

Ogranicza Cię w zasadzie tylko Twoja wyobraźnia!

Jak wykonać ściany działowe w domach z bali? FAQ

1. Jak wykonać ściany działowe w domach z bali, aby pracowały z budynkiem? Należy stosować lekką konstrukcję szkieletową, uwzględniając ślizgi oraz szczeliny dylatacyjne na górze lub na dole ściany, co zapobiega jej pękaniu.

2. Czy ściany działowe z bali wewnątrz to dobre rozwiązanie? Są uzasadnione głównie na parterze dla usztywnienia całej bryły budynku. Pod względem elastyczności aranżacji i kosztów przegrywają ze ścianami szkieletowymi.

3. Ile i jak długo osiada dom z bali? W pierwszych latach eksploatacji dom z suszonych bali potrafi osiąść o 0,5–5 cm, a w przypadku użycia mokrego drewna wartość ta może dochodzić do kilkunastu centymetrów.

Masz jeszcze pytania o ściany działowe w domach z bali? Napisz.