1# Wywiad to seria rozmów z fachowcami o budowie domów z bali i innych elementach takich domów.

Będziemy rozmawiać o tym na co trzeba zwracać uwagę, planując budowę domu, od wyboru projektu i działki, po montaż mebli, aż do szczęśliwego zamieszkania.

Zapraszam na relację! Miłego oglądania/czytania!

Nagranie w minutach:

01:05 – Zaczynamy, przedstawiamy się

02:00 – Na jakim etapie budowy powinniśmy pomyśleć o instalacji fotowoltaicznej?

03:25 – Kiedy sprawdzić opłacalność takiej instalacji? Czy fotowoltaika jest dla każdego?

05:40 – Czy fotowoltaika jest zawsze opłacalna?

09:35 – Jak wygląda sprawa dofinansowania na system fotowoltaiki?

11:05 – Czy można zastąpić poszycie dachowe panelami fotowoltaicznymi?

14:50 – Czy jest ryzyko przecieków, czy uszkodzenia poszycia dachowego przy montażu paneli fotowoltaicznych?

16:50 – Dla kogo nie jest instalacja fotowoltaiczna?

18:30 – Położenie domu na działce, a efektywność paneli fotowoltaicznych.

19:50 – Łączenie systemów grzewczych z systemem fotowoltaiki.

22:05 – Rekomendowane rozwiązanie systemu grzewczego do domu z bali.

24:10 – Niezaplanowanie fotowoltaiki na początku planowania budowy domu to poważny błąd?!

26:07 – Poza głównymi scenami – trochę humoru – tzw. bloopers’y

Nagranie w formie tekstu:

01:05 – Zaczynamy, przedstawiamy się

Cześć Balowicze!

Zaczynam swój cykl nagrań. Zacząłem trochę nietypowo, bo od tematu fotowoltaiki w domach z bali. Moim rozmówcą jest Maciej Borowiak z firmy Brewa.pl, która zajmuje się wspomnianą fotowoltaiką.

Maciej: Tak zajmujemy się tym od wielu lat i instalacji takich wykonaliśmy już kilkaset. Patrząc na to, co się dzieje z rynkiem, z podejściem Inwestorów, z zaufaniem – wydawać by się mogło, że ten temat jest dopiero w początkowej fazie rozwoju.

Sławek: Myślę, że podobnie, jak domy z bali, jest to temat mocno rozwojowy.

Maciej:  1% domów w Polsce, patrząc statystycznie, ma założona instalację fotwoltaiczną, więc jest to jeszcze naprawdę dużo do zrobienia.

02:00 – Na jakim etapie budowy powinniśmy pomyśleć o instalacji fotowoltaicznej?

Czy na etapie projektu, czy może w trakcie budowy?

Maciej: Warto o tym temacie pomyśleć już na etapie wyboru działki. Fotowltaika  – działanie, opiera się o promienie słoneczne, więc idealnie się sprawdza wtedy, kiedy dach mamy usytuowana na południe, ewentualnie wschód- zachód.

Mając działkę zalesioną, ten system średnio będzie się spisywał, z uwagi na ograniczony dostęp wspomnianych promieni słonecznych, drzewa będą rzucały cień. Idealnie jest, kiedy wejście do domu, mamy od strony północnej, zaś od strony południowej mamy połać dachu do zagospodarowania, na rzecz fotowoltaiki.

03:25 – Kiedy sprawdzić opłacalność takiej instalacji?

Czy fotowoltaika jest dla każdego?

Maciej: Należy zastanowić się do czego fotowoltaika ma nam służyć? System ten pozwala nam produkować prąd na swoje potrzeby nie musimy kupować go z elektrowni. Nadwyżki możemy oddawać do sieci, zatem może ona nam służyć także do ogrzewania poprzez, np. folie grzewcze, czy pompy ciepła. Jedno i drugie potrzebuje prądu, ale o różnej wielkości, dlatego należy to odpowiednio przeliczyć, jakiej mocy panele będą potrzebne. Raz będzie to 6 kW, a raz 10 kW.

Nie bez znaczenia jest także wielkość dachu, jak i cena inwestycji, czy cena początkowa. Zatem pompa ciepła z całym oprzyrządowaniem, z hydrauliką, z podłogowym systemem grzewczym będzie kosztowała ( w przypadku domu o powierzchni ok. 120-150 m2) przyjmijmy 40-50 tys. PLN, a maty grzewcze, w zależności, czy montowane na suficie, czy podłodze, możemy przyjąć, że to będzie rząd wielkości 20 tys. PLN -koszty eksploatacji będą później wyższe.

Warto zatem dokładnie policzyć i oszacować charakterystykę energetyczną budynku, czyli określić. jak mocno ten dom będzie trzeba ocieplić, wtedy można to dość dobrze policzyć.

05:40 – Sławek: Czy fotowoltaika jest zawsze opłacalna?

Czy stopa zwrotu jest na tyle korzystna, że warto w to inwestować na tle opinii w internecie. Wielu inwestorów nie decyduje się na fotowoltaikę. Co Ty Maćku byś powiedział Inwestorom w tym temacie, jak byś przekonał Inwestora?

Maciej: Generalnie to znowu pytanie jest o to, co będzie montowane. Z zasady fotowaltika jest bez serwisowa, bo nie ma elementów hydraulicznych, które mogłyby się popsuć. Nie ma glikolu, tak jak jest to w kolektorach słonecznych, które musimy od czasu do czasu wymienić. Więc jeśli jest to dobre wykonanie, montaż, elementy są dobrej jakości, UV odporne –na promienie słoneczne – to takie systemy są długoletnie. Gwarancja na panele fotowoltaiczne (ich sprawność na poziomie 80%) to 25 lat. Na sama elektronikę nawet 12 lat, co uważam, że jest bardzo dużo, jak na tego typu podzespoły.

Każda inwestycja obarczona jest pewnym ryzykiem, w mojej ocenie dziś możemy oczekiwać stopy zwrotu na poziome 8-12% w skali roku, czyli 8-10 lat, a nawet szybciej. Pytanie zatem co jest większym ryzykiem, czy to, że dziś się nie decydujemy i liczymy, że ceny prądu nie wzrosną, czy jednak przeciwdziałamy i budujemy instalację fotowoltaiczną. W takim przypadku  jesteśmy, w tym zakresie, zabezpieczeni przed wzrostami cen prądu. Zawsze mamy wybór.

Sławek: W konsekwencji jesteśmy bardziej niezależni.

Maciej: Jestem przekonany, że tak jak dziś montujemy panele fotowoltaiczne na dachu, tak za parę lat, będziemy spotykali się z Inwestorami i będziemy montowali baterie, które przechodzą obecnie bardzo dużą rewolucję. Wówczas będzie możliwość stać się całkowicie autonomiczną jednostką, niezależną od czynników zewnętrznych, chociażby cen prądu, czy gazu.

Sławek: Widać co się dzieje na rynku motoryzacyjnym w zakresie aut elektrycznych, jak duży rozwój ta branża obecnie przeżywa. Widać, że oczekiwania rynku są znacznie większe. Jest większe prawdopodobieństwo, że chociażby na tle tej branży, można spodziewać się znaczącego rozwoju, zmian w wydajności takich baterii.

Maciej: W Polsce, na koniec 2018 roku mamy zainstalowanych oficjalnie 55 000 instalacji fotowoltaicznych. W Niemczech jest to ok. 2 000 000, z czego już ponad 100 000 ma baterie, akumulatory. To jest z powodu nie bezpieczeństwa, a regulacji sieci energetycznej, bo czasem jest jej bardzo dużo i chcą, aby mieszkańcy korzystali z niej, jak wrócą do domu.

09:35 – Jak wygląda sprawa dofinansowania na system fotowoltaiki?

Czy można taka inwestycję trochę zniwelować, aby w początkowej fazie nie kosztowała, tyle.

Maciej: To jest zawsze kwestia indywidualna, gdyż nie mamy ogólnopolskich dotacji w tej chwili. Jest program czyste powietrze, ale tam można otrzymać kredyt niskooprocentowany na 15 lat. Pojawiają się jakieś dotacje gminne, ale to trzeba szukać indywidualnie. Myślę, że gminy będą wspierały tego typu działania.

Dla przykładu, na świeżo, w Rybniku radni uchwalili, że osoby korzystające z ekologicznego ogrzewania są zwolnione z podatku od nieruchomości na okres dwóch lat. To nie są duże kwoty, ale jest to dobry ukłon i kierunek myślenia. Od tego roku można skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, gdzie od dochodu można odliczyć 53 000 PLN, czyli to jest konkretna forma dotacji.

Sławek: Ale jednak mówimy o termo-modernizacji, czyli tyczy się to obiektów remontowanych, nie nowych.

11:05 – Czy można zastąpić poszycie dachowe panelami fotowoltaicznymi?

Czy jest to opłacalne nie stosując na tej części właściwego poszycia dachowego?

Maciej: Oczywiście, można. Robiliśmy przymiarki do takiego rozwiązania rok temu. Klient miał takie życzenie. Mamy możliwość zastosować panele zamiast dachówek lub same dachówki mogą mieć wbudowane panele. Różnica w cenie jest na tyle duża, że temat nie jest wart pod kątem inwestycyjnym. Oszczędność na poszyciu dachowym była na poziomie ok. 10 000 PLN, a dopłaty do tego systemu na poziomie 100 – 120 tys. PLN więcej.

Do tego wymagania techniczne, co do przygotowania dachu i precyzji wykonania takiej instalacji były bardzo duże, nie można było sobie pozwolić na jakiekolwiek przekroczenia, odstępstwa,. To nie zawsze jest możliwe. Jesteśmy też uzależnieni od jednego dostawcy. Jakoś specjalnie ten temat się nie rozwinął. Jest w Polsce jeden Inwestor, który inwestuje w tego typu rozwiązania, ale my mieliśmy okazje sporządzić wyceny, niemniej jednak nie dochodziło do realizacji, z uwagi na ekonomikę tego przedsięwzięcia.

Sławek: Technologia się na tyle zmienia, że fotowoltaika może doświadczać bardzo dużo zmian. Dla przykładu drogi wykonywane, pokrywane panelami fotowoltaicznymi, co nie jest łatwe w wykonaniu, w połączeniu z podstawową funkcją tejże drogi, pod katem bezpieczeństwa.

Maciej: To są technologie, które czekają na możliwość użytkowania na masową skalę. Firma Skanska wykupiła prawa do wykorzystywania technologii (malowanie powłok budynków perowskitami) w przemyśle deweloperskim, ale nie jest to wprowadzone do produkcji. Nie zastosowano jeszcze tej technologii na większą skalę. Widać, że poszukuje się różnych opcji, gdyż węglowodory po prostu się nam kończą.

14:50 – Czy jest ryzyko przecieków, czy uszkodzenia poszycia dachowego, przy montażu paneli fotowoltaicznych?

Każda ingerencja w strukturę dachu może go uszkodzić?

Maciej: Generalnie, jeśli mamy dachówkę ceramiczną, spotkałem się z tym , że była ona wiercona. Takie rozwiązanie może doprowadzić do pęknięć z uwagi na to, że konstrukcja dachu pracuje. Niemniej jednak prawidłowo, panele montowane są poprzez specjalne haki do krokwi, które przykrywa dachówka. Panele montowane są do specjalnych szyn.

Tutaj pojawia się kolejny aspekt – fotowoltaika nie lubi zbyt wysokich, ani zbyt niskich temperatur. Idealnie byłoby, co widać na wykresach, kiedy temperatura jest na poziomie -25 stopni Celsiusa +25 stopni. Ten system potrzebuje dylatacji, przewiewu pod spotem, w celu chłodzenia instalacji. Przy zbyt wysokiej temperaturze fotowoltaika ma nieco niższą sprawność.

Sławek: Czyli rozumiem, że kolor poszycia dachowego także ma znaczenie? Ciemne poszycie dachowe się bardziej nagrzewa.

Maciej: Generalnie to co powiedziałem  o przedziale temperatur. Widać to na wykresach, że może się zdarzyć tak, że kwiecień, maj będą lepszymi miesiącami, aniżeli lipiec, sierpień. Są instalacje, które przeciekają, ale tu trzeba powiedzieć: montaż, montażowi nie równy.

16:50 – Dla kogo nie jest instalacja fotowoltaiczna?

Czy są takie „żelazne” elementy, które wykluczają zastosowanie tego systemu?

Maciej: Ja bym jeszcze jedną rzecz dopowiedział do etapu, kiedy myśleć o fotowoltaice.  Nie mając funduszy na tą instalację, można  wyprowadzić chociaż okablowanie z dachu do rozdzielnicy, puścić tzw. „arota”, aby później nie trzeba było wiercić jakichś dodatkowych dziur, zwłaszcza jeśli w środku ściany są tynkowane. Warto odpowiednio wcześniej schować wszelkie kable. Nie jest to skomplikowane, a upraszcza całą procedurę na później.

Komu bym nie polecił fotowoltaiki? Jeżeli mamy rachunki na poziomie 100 zł miesięcznie i nie myślimy o tym systemie ekologicznie, a ekonomicznie to będzie ona się spłacała bardzo długo. Jeżeli dom jest super pasywny i jego zapotrzebowanie energetyczne jest na bardzo niskim poziomie, to może się okazać, że wystarczy jakaś najprostsza wersja rekuperacji – odzysku ciepła z powietrza. Czyli, krótko mówiąc jest to kwestia kalkulacji.

No i oczywiście, jeśli dach jest skierowany na północ, albo dom będzie stał w lesie, to też fotowoltaika może nie mieć sensu.

18:30 – Położenie domu na działce, a efektywność paneli fotowoltaicznych.

Sławek: Widziałem także instalacje, które montowane są na gruncie, wtedy można jest ustawić w odpowiednim kierunku do słońca. Inną sytuacją jest ta, w której konstrukcja dachu jest zbyt złożona i uniemożliwia zastosowanie płaskich paneli. Zwłaszcza w sytuacji zastosowania w poszyciu tzw. „wolich oczu” (opływowych wypustów w dachu z oknami).

Maciej: Na gruncie można oczywiście zamontować panele, na odpowiednich stojakach. Co do dachu to domy z bali, raczej mają poszycie płaskie? Rzadko się zdarza, że ktoś ma bardzo duże zapotrzebowanie na energię i złożony projekt, czy problem z usytuowaniem domu. Ale i w tych przypadkach zastosowanie paneli na stojakach na gruncie, jest rozwiązaniem, o parę złotych droższe.

19:50 – Łączenie systemów grzewczych z systemem fotowoltaiki.

Jak wygląda sterowanie tych systemów w połączeniu z innymi np. z peletem, ekogroszkiem, czy gazem. Czy można jakoś zoptymalizować te rozwiązania, odpowiednio je połączyć, by system działał najbardziej ekonomicznie?

Maciej: Generalnie odradziłbym ekogorszek. To w pierwszej kolejności. To nie jest już najtańsze rozwiązanie. Ja jestem zwolennikiem… prowadzę podcast Twój Niezależny Dom. Pelet, ekogroszek, czy gaz, jest to źródło ciepła, które trzeba zakupić. Nie mamy wpływu na te koszty, a ekogroszek kosztował z 15 lat temu w granicach 300-400 PLN za tonę, a teraz powyżej 1000 PLN, wiec zobacz prawie 3 razy. Jak ktoś płacił 2 tysiące PLN, to teraz płaci 6 tysięcy złotych.

Z peletem słyszałem, że może być podobna sytuacja. W szczególności na tle rosnącego popytu, gaz podobnie. Myśląc o fotowoltaice należy określać własne zapotrzebowanie, które nie jest zazwyczaj wielkie (lodówka, pralka, płyta indukcyjna), więc tutaj trzeba przyjąć pewnie 4 000 kWh na rok, czyli instalacja 4-5 kW pewnie by wystarczyła.

22:05 – Rekomendowane rozwiązanie systemu grzewczego do domu z bali?

Jak to łączyć pod kątem sterowania na tle pomp ciepła, czy instalacji gazowej? Macie gotowe rozwiązania w tej kwestii?

Maciej: U nas Klienci, którzy są na etapie budowy domu, zazwyczaj teraz buduje się domy na poziomie 120-150 m2 powierzchni grzewczej, to my proponujemy instalacje fotowoltaiki i foli grzewczych na podczerwień, plus ewentualnie rekuperacja w zależności od tego, gdzie mieszkamy. W mieście warto ją rozważyć. Poza miastem, gdzie śpiewają ptaki i gdzie chcemy żyć blisko natury, to może już nie koniecznie. Rekuperację planuję u siebie, Klienci są zadowoleni. Koszty są dość niskie, a możliwości sterowania wysokie, co jest też istotne pod kątem komfortu cieplnego, ale i oszczędności.

24:10 – Niezaplanowanie fotowoltaiki na początku planowania budowy domu to poważny błąd?!

Maciej: Duży błąd zrobimy nie planując jej na etapie budowy domu. Można przygotować niezbędne okablowanie, aczkolwiek z doświadczenia wiem, że jeżeli  nie zrobimy jej na samym początku, to potem będzie trudno, bo się pojawi ogród, bo koszty będą rosły… I tak te rachunki zapłacimy, wiec jeżeli bierzemy kredyt hipoteczny, to warto sobie to po prostu przeliczyć. Co się stanie, jeżeli weźmiemy kredyt droższy o 20-30 tys. PLN większy. O ile rata wzrośnie, a o ile spadną rachunki za energię elektryczną. Okaże się tak, że w sumie rata będzie o tyle niższa, bo rachunek za prąd będziemy mieli na poziomie tylko stałych opłat dostawy.

Sławek: Więc nie należy patrzeć tylko na te suche koszty budowy, a perspektywicznie, bo korzyści wychodzą znaczące, ale po czasie.

Maciej: I tak za to zapłacimy, a fajnie mieszkać w domu, gdzie te koszty są naprawdę na poziomie 100-200 zł miesięcznie, maksymalnie. Mam na myśli kwoty liczone wraz ze śmieciami i innymi dodatkami.

Sławek: Ok. To ja Ci bardzo dziękuję za tą rozmowę. Jeśli macie jakieś pytania do mnie, czy do Macka w zakresie fotowoltaiki, czy domów z bali to zapraszam do kontaktu we wskazanych linkach poniżej. Dziękuję Ci bardzo Maciej.

Maciej: Ja również bardzo dziękuję za zaproszenie. Dużo wiedzy znajdziecie na stronie brewa.pl, filmy, informacje, wyjaśnienia.. Dzięki serdeczne!

26:07 – Poza głównymi scenami – trochę humoru , tzw. bloopers’y

Artykuł #1 Wywiad: FOTOWOLTAIKA, czyli Niskie Rachunki w Domach z Bali? pochodzi z serwisu BaleiDetale.pl.

Taras

Zacznę od tarasu, gdyż jest on bliższy moim przekonaniom. Dobrze skomunikowany z kuchnią i jadalnią będzie idealnym miejscem do spędzania miło czasu z rodziną i gośćmi. Najczęściej daje on dużo większe możliwości pod kątem przestrzeni i aranżacji, aniżeli balkon.

Oczywiście wykonanie tarasu jest znaczącym kosztem, niemniej takim, który możemy odłożyć w czasie, kiedy już Twoja kieszeń odpocznie po mocno obciążającej budżet budowie.

Źródło:https://www.instagram.com/p/BjMijtbnaqv/ oraz https://pl.pinterest.com/pin/25543922872196133/

Taras dobrze jest częściowo zadaszyć, aby w ciepłe, letnie wieczory, spokój spotkania nie przerwała nam ulewa. Dodatkowo zadaszenie z półprzeźroczystego poliwęglanu ograniczy nieco palące i rażące słońce, ale nie zabierze całego światła, jakie wpada przez okna tarasowe do reszty domu. Dodatkowo zadaszenie takie zabezpieczy meble ogrodowe przed przedwczesną degradacją przez panujące warunki atmosferyczne.

Źródło:https://www.thehandmadehome.net/back_porch_table_scape.jpg oraz https://www.instagram.com/p/Bd7L_pWhtjo/

Osobiście nie wyobrażam sobie domu bez tarasu, no chyba, że działka jest tak mała i „osaczona” domami wokół, że nie zapewnisz sobie odpowiedniego poziomu komfortu, wtedy do akcji wchodzi balkon o czym po filmie…

Zobacz to klimatyczne i piękne nagranie domu z bali z tarasem (kliknij, aby rozpocząć odtwarzanie):

Źródło:https://vimeo.com/94955565?email_id=Y2xpcF90cmFuc2NvZGVkfGIwOGFkMDgzYjkwMTgzMDAzNTViZDRiYjU5MDc3NjU2ODgzfDY0OTg1NTh8MTM5OTg5NDM5M3w3NzAx&utm_campaign=7701&utm_medium=clip-transcode_complete-finished-20120100&utm_source=email

…można się rozmarzyć, ale do rzeczy!

Dom na powyższym filmie z dużym tarasem i pięknym widokiem zapewnia jego użytkownikom nieocenioną „odskocznię” od codziennego nawału obowiązków. Tego typu miejsca przyczynią się do tego, że z utęsknieniem będziesz wracać do domu, po ciężkim dniu.

Balkon

Balkon to alternatywa dla domów wybudowanych blisko innych obiektów. Balkon wykonany na piętrze zapewni Ci większą intymność. W praktyce w połączeniu z tarasem jest miejscem na wywieszanie prania :).

Z uwagi na to, że na piętrze zazwyczaj są sypialnie, organizacja przyjęcia na nim mogłaby być nieco krępująca (z uwagi na komunikację). Z moich obserwacji (słuchając Inwestorów podczas koordynacji prac na budowach) wynika, że budując dom drugi raz wielu balowiczów nie wykonałoby balkonu. Powody są takie, jak przedstawiłem powyżej. Dodatkowo jest to zazwyczaj zbędny, dodatkowy koszt.

Źródło: https://www.thehandmadehome.net/wp-content/uploads/2011/06/back_porch_coverage_lights.jpg oraz https://pl.pinterest.com/pin/142707881926992525/

Źródło zdjęcia wiodącego: https://www.facebook.com/CascadeCreekRetreat/

Artykuł Taras, czy balkon w domu z bali? A może i to, i to? pochodzi z serwisu BaleiDetale.pl.

Od czego zacząć?

W innych działach omawiałem kwestie wyboru działki i projektu. W tym artykule zakładam, że masz to już za sobą. 

Ponadto masz już u swego boku kierownika budowy, najlepiej takiego, któremu ufasz i który chętnie analizuje Twoje zamiary. Aby odnieść sukces, ważne jest, żeby przemyśleć wszystkie szczegóły i rozmawiać ze specjalistami (architekt, kierownik budowy, wykonawca domu z bali), którzy pomogą zrealizować nawet te najśmielsze pomysły. Jeśli budżet jest bardzo napięty – wystarczy konsultować najbardziej newralgiczne punkty, takie jak: właściwe wykonanie fundamentów, o czym już pisałem wcześniej oraz:

• Wybór właściwej technologii wykonania ścian balowych;
• Istota suszenia bali:
• Grubość bali;
• Dobór okien;
• Wybór poszycia dachowego.

Warto również przedyskutować kwestie dotyczące materiałów budowlanych i korzyści wynikające z zastosowania poszczególnych gatunków drewna, takich jak najczęściej wybierana sosna, świerk, jodła, czy modrzew, o czym też pisałem w innym artykule.  

Etapy budowy domu z bali do stanu surowego zamkniętego

1. ---

   Przygotowanie terenu

Jest to kluczowy krok, który może zaważyć na powodzeniu projektu, a także znacznie przyspieszyć kolejne etapy. Nie należy więc go bagatelizować, gdyż można w ten sposób narazić się na niepotrzebne koszty. Na początku zazwyczaj wykonawca fundamentów, czasem przy pomocy Inwestora – Ciebie (jeśli chcesz obniżyć koszty), przygotowuje i sprawdza grunt. W tym celu podejmuje się następujące działania:

• Usunięcie zbyt wysokiej trawy;
• Ustabilizowanie grząskiego terenu;
• Wybór miejsca do ułożenia bali;
• Zasypanie dziur po wykopach.

W niektórych przypadkach, gdzie wjazd jest utrudniony, potrzebna będzie też niwelacja części ogrodzenia lub innych elementów, które mogłyby utrudniać przeładunek i pracę dużych maszyn budowlanych.

Chcesz zminimalizować koszty budowy? Po Twojej stronie leży:

• Dostarczenie wody i energii elektrycznej na plac budowy;
• Przygotowanie punktu sanitarnego dla pracowników najczęściej tylko WC i dostęp do wody użytkowej;
• Określenie miejsca na magazyn i odpady;
• Rozłożenie folii/plandeki zabezpieczającej drewno przed deszczem (często dba o to ekipa wykonująca dom).

Ochrona materiałów (zwłaszcza bali) przed uszkodzeniem lub kradzieżą (czasem odpowiedzialność tą odpłatnie bierze na siebie wykonawca, sprawdź w umowie z nim).

2. ---

   Wykonanie fundamentów

Proces ten jest niemal identyczny, jak w przypadku tradycyjnych domów o czym szerzej opisywałem. W telegraficznym skrócie przypominam, aby na tym etapie budowy, w szczególności był czujny kierownik budowy i doglądał odpowiednio stosowanych hydroizolacji (pionowej i poziomej), starannie wykonanego utwardzenia terenu pod ławy fundamentowe jak i wewnątrz fundamentu, ułożenia zbrojeń, bloczków i odpowiednio mieszanej zaprawy.

Pamiętaj o tym, że konstrukcja domu z bali wytrzyma osunięcie się fundamentów. Problem jednak jest poważny, bo tego typu uszkodzenie, powstałe na skutek zaniedbania wykonawcy może uszkodzić instalacje, być powodem rozszczelnienia termoizolacyjnego domu czy też przecieków wody do wewnątrz domu.

3. ---

   Ułożenie pierwszych bali

Pomiędzy pierwszym balem a fundamentem, stosuje się hydroizolację w postaci odpowiednich (czarnych) mas bitumicznych, papy zwykłej lub termozgrzewalnej – przylepianej do fundamentów. Jest to szalenie istotne z punktu widzenia trwałości drewna. Bal narażony na wilgoć w perspektywie czasu szybciej uległby degradacji. To samo tyczy się bali lub słupów układanych na fundamentach wewnątrz domu.

Między pierwszym balem a fundamentem stosuje się także izolację termiczną na przykład w postaci specjalnej pianki rozprężnej, która nie chłonie wilgoci lub typowej pianki do montażu okien i drzwi. Połączenie bali z fundamentem bez materiału termoizolacyjnego powoduje bardzo duże straty ciepła (mostki termiczne) w trakcie eksploatacji domu

Mimo takiego przygotowania, pierwsze bale wymagają dodatkowo specjalnej obróbki. Tworzy się tzw. kapinos z nacięciem od spodu, który ma za zadanie odprowadzić ewentualną wodę ściekającą po ścianach poza fundamenty. Często też pionowa izolacja termiczna fundamentów w postaci styropianu powoduje, że zastosowanie drewnianego kapinosu nie wystarcza. Ściana fundamentów finalnie jest grubsza, a wtedy stosuje się obróbkę blaszaną, która tworzy swego rodzaju parapet zasłaniający spód pierwszego bala i górną część fundamentów (już niebawem stworzę tu odpowiednie grafiki dla Ciebie w celu lepszego zrozumienia sprawy).

Pierwszy bal należy starannie zakotwiczyć w fundamentach. W zależności od wymagań wykonawcy domu z bali kotwy (stalowe pręty) montuje się w fundamentach lub też po posadowieniu pierwszych bali nawierca się otwory, w które wpuszcza się pręty zakończone gwintem. Przyjmuje się 1,5-2m odstępu pomiędzy każdą kotwą. Dzięki temu bale przymocowane są solidnie do fundamentów. Zapobiega to zsunięciu się pierwszego bala z upływem lat.

4. ---

   Technologia łączenia bali i gatunek drewna

Domy z bali w Polsce buduje się głównie ze świerku i sosny. Metody łączeń są bardzo różnorodne, jednak kluczem do Twojego zadowolenia jest wybór odpowiedniej technologii. To czym powinieneś kierować się przy wyborze wykonawcy i technologii obróbki drewna to:

• Szczelność połączeń/technologia wiązania elementów balowych;
• Walory wizualne, czyli jaki kształt bali Tobie odpowiada i czy wiesz jakie ma zalety oraz wady?;
• Grubość bali;
• Technologia obróbki oraz wady i zalety poszczególnych rozwiązań;
• Ostatni czynnik po przeanalizowaniu powyższych – cena!

5. ---

   Otwory pod elektrykę

Temat instalacji elektrycznej już omawiam dla Ciebie. Na tym etapie budowy powinieneś szczególnie zwrócić uwagę na otwory pod elektrykę w balach. Jeśli instalacja ta ma być schowana w ścianach z litego drewna, to trzeba zaplanować wykonanie odpowiednich kanałów już na etapie składania domu. Wówczas ekipa instaluje (poprzez wcześniejsze nawiercenie otworów) specjalną rurkę (peszel) z odpowiedniego tworzywa o podwyższonej odporności mechanicznej z tzw. pilotem, czyli drucikiem pozwalającym na łatwiejsze przeciąganie kabla na etapie wykończeniowym.

Inaczej wygląda montaż instalacji, jeśli stosuje się ocieplenie, gdyż to właśnie tu można schować jej elementy. Zalecam przy tym, aby gdzie tylko jest to możliwe montować instalacje elektryczną bez zbędnego nawiercania zewnętrznych bali. Alternatywą są np. ściany działowe, specjalne listwy przypodłogowe, ruszty pod kafelki, czy ocieplenie ściany. Przypominam, że szczelne ściany balowe będą dla Twojego domu niczym bardzo skuteczny i ciepły kożuszek, który przełoży się na niskie koszty ogrzewania oraz Twój komfort cieplny.

6. ---

   Montaż ścian działowych

Kiedy ściany działowe również będą wykonane z bali, to ich montaż przebiega równolegle z pozostałymi pracami w domu. Zazwyczaj jednak stosuje się ściany szkieletowe, które są tańsze i bardziej praktyczne ze względu na możliwość łatwiejszego schowania instalacji oraz możliwość ich dowolnego wykończenia i rozmieszczenia. Te jednak muszą być montowane na odpowiednich ślizgach, tak aby były stabilne, nie  ruszały się na boki, a jednocześnie umożliwiały osiadanie domu.  Bez tego podczas osiadania domu z pewnością pojawiłyby się pęknięcia na elementach wykończeniowych ściany (np. na kafelkach czy płytach gipsowo-kartonowych). Więcej informacji o ścianach działowych opisałem w osobnym artykule.

7. ---

   Poddasze i dach

Ułożenie belek stropu, czyli głównych elementów konstrukcyjnych poddasza (jeśli takowe ma być użytkowe), to jeden z najbardziej wymagających kroków w całym procesie powstawania domu z bali. Zadbaj o to, aby montaż był niezwykle precyzyjny, ponieważ zlekceważenie tego etapu i nieodpowiednie połączenia często dają o sobie znać w krótkim czasie. Mogą to być straty cieplne, powstałe poprzez nieszczelność tych połączeń, czy ponadprzeciętne wykrzywianie się belek, niewłaściwie przymocowanych do ściany balowej.

Konstrukcja dachu musi być odpowiednio szczepiona z domem, aby wytrzymała opór wiatru i ciężar śniegu. Dokładne rozwiązania do Twojego domu przewiduje już sam projekt. Dopilnuj z kierownikiem budowy, aby zostało to wykonane tak, jak zaplanował autor projektu. On z pewnością wszystko przeanalizował z konstruktorem, który to bierze prawną odpowiedzialność za właściwe wyliczenia i rozwiązania zawarte w projekcie. Projektanci poważnie podchodzą do tych zagadnień, czego nie można powiedzieć o wszystkich innych wykonawcach… niestety.

Bardzo dobrym, ale nieobowiązkowym rozwiązaniem jest deskowanie lub płytowanie całego dachu. Wzmacnia to konstrukcję dachu, przez co cała konstrukcja jest bardzo odporna na czynniki atmosferyczne, a dodatkowo ułożenie dobrej klasy papy na podkładzie (czyli takiej, która nie rozrywa się jak karton w dłoniach) zabezpieczy Twój dach przed przeciekami np. po skrajnie mocnym gradobiciu czy wichurach porywających części poszycia dachowego.

Montaż poszycia dachowego rozpoczyna się po uprzednim wyprowadzeniu komina na zewnątrz ponad deskowanie. Fachowcy układają dach z uwzględnieniem opadów atmosferycznych, stosują odpowiednie zakładki i połączenia, tak aby woda  zawsze spływała do rynien, a nie pod dachówki. Artykuł poświęcony wadom i zaletom poszczególnych poszyć dachowych już jest dostępny. Zalecam jego wnikliwą analizę!

8. ---

   Montaż okien i drzwi

Okna i drzwi można zamontować już w trakcie budowania bryły domu z bali lub też po jej ukończeniu. Proces ten jest stosunkowo prosty, ale wymaga  wiedzy na temat osiadania domu z bali i uwzględnienia tego aspektu przy montażu stolarki. Najczęściej odpowiedni wybór okien i drzwi następuje już na etapie projektowania domu – na kilka miesięcy przed rozpoczęciem prac na budowie (średni czas wykonania stolarki okiennej u renomowanego producenta to 8-12 tygodni dla okien drewnianych i 3-6 tygodni dla okien plastikowych, imitujących drewno). Osoby pracujące przy budowie części drewnianej muszą znać dokładnie wszystkie wymiary zanim rozpoczną prace związane z produkcją ścian z bali. W przypadku pomyłki, jeśli otwór trzeba powiększyć – zazwyczaj nie ma problemu, jednak w drugą stronę sprawa się nieco komplikuje. Przeczytaj artykuł poświęcony temu jak zamontować stolarkę okienną i drzwiową w domu z bali.

Prawidłowe osadzenie okien jest bardzo ważne! Wiąże się ono z szczelnością termoizolacyjną i niezależną pracą względem ruchów domu.  Musisz pamiętać o tym, że dobrze jest wykonać cały stan surowy zamknięty, czyli bryłę domu, komin, okna i dach u jednego wykonawcy, aby ten wziął odpowiedzialność za jakość wszystkich tych najważniejszych prac.

9. ---

   Zamknięcie bryły domu z bali

Duża wilgotność z fundamentów może być szkodliwa dla drewna. Dlatego po wykonaniu ścian, kominów, dachu oraz po zamontowaniu okien i drzwi, obowiązkowe jest wentylowanie takiego domu, póki elementy kumulujące wilgoć nie będą odpowiednio zaizolowane i wysuszone. Przeważnie zwraca się tu uwagę głównie na fundamenty, wylewkę lub też tynki na ścianach. Innymi słowy, póki domu w pełni nie ocieplisz i nie będziesz utrzymywał stabilnej temperatury, a wentylacja nie zacznie działać w 100% – dbaj o wietrzenie domu ręcznie (otwieraj okna i drzwi). Zwłaszcza w porach, kiedy temperatura w środku domu może znacząco się wahać.

Przykładem może być sytuacja, kiedy fachowcy od wykończenia domu przychodzą rano i nagrzewają dom do danej temperatury (w końcu w ciepełku lepiej się pracuje), jednak dla Ciebie może to być problem. Wieczorem i w nocy, kiedy niezaizolowany dom szybko się wychładza, temperatura drastycznie spada. Kolejnego dnia mamy więc powtórkę z rozrywki. W ten sposób tworzą się niezliczone ilości wilgoci, które wnikają w często wysuszone elementy drewniane.

Podobnie sytuacja występuje kiedy niezaizolowany fundament lub świeżo wylana posadzka zaczyna parować przy pierwszych, ciepłych, wiosennych promieniach słońca, wdzierających się przez zamknięte okna. Najczęściej wtedy kumuluje się bardzo dużo wilgoci wewnątrz domu, a to powoduje  wypaczanie się drewna… a nawet rozwój grzybów i pleśni!

10. ---

    Zabezpieczenie domu systemami

Ostatnim krokiem jest zabezpieczenie domu alarmem lub innymi sposobami, które uchronią dobytek przed wtargnięciem osób trzecich. Dom niechroniony w żaden sposób i niezamieszkany na tym etapie budowy jest często łakomym kąskiem dla złodziei. W środku często znajdują się cenne rzeczy, w tym drogie narzędzia! Obecnie system alarmowy nie kosztuje wiele a podpięty pod firmę ochroniarską ustrzeże lokalnych złodziejaszków przed nieprzemyślanym działaniem.

Artykuł Najważniejsze 10 zadań – budowa domu z bali krok po kroku pochodzi z serwisu BaleiDetale.pl.

Szukasz wykonawcy Twojego domu z bali? Sprawdzonego producenta całorocznych domów drewnianych? Ale czy znasz podstawowe pojęcia jakimi posługują się Ci fachowcy? Jak porównasz cenę za metr kwadratowy nie wiedząc co tak naprawdę kryje się pod pojęciami: stan surowy otwarty oraz zamknięty, stan deweloperski i pod klucz? Każde z nich może być uznane za etap końcowy wykonywanych prac. Nie daj się zaskoczyć planując swój kosztorys budowy.

Te proste wskazówki oraz zestawienie pomogą Ci uniknąć niemiłego zaskoczenia w trakcie budowy.

Te wskazówki dotyczą tylko domów z bali!

Na wstępie warto, abyś zwrócił uwagę, że opisuję tutaj pojęcia dotyczące domów z bali, a nie generalnie. Ze względów technicznych kolejność prac i zakres wykonania różni się (albo powinien się różnić) od typowego domu murowanego! To bardzo istotne zwłaszcza starając się o kredyt, czy prowadząc rozmowy z wykonawcami, o czym już pisałem.

Stan surowy otwarty – czy to tylko bryła?

Stan surowy domu z bali można podzielić na dwa etapy – otwarty i zamknięty. Pierwszy z nich jest tak naprawdę najtrudniejszy i od niego będzie zależeć trwałość Twojego domu. Stan surowy otwarty zakłada wykonanie fundamentów, ścian konstrukcyjnych (zazwyczaj tylko zewnętrznych, wewnętrzne tylko wtedy kiedy pełnią funkcję nośną – np. wspierają konstrukcję dachu, albo piętra), stropu pomiędzy piętrami i konstrukcji dachu oraz pokrycia dachowego wraz z montażem.  Nie montuje się tu jednak docelowego produktu, np. dachówek ceramicznych, a zaledwie deskowanie i papę.

Stan surowy zamknięty

Stan surowy zamknięty różni się dodaniem do powyżej opisanej bryły zewnętrznej stolarki okiennej i drzwiowej, wybudowaniem ścianek działowych (choć nie zawsze, czasem na etapie deweloperskim), kominów oraz wykończeniem dachu docelowym materiałem (dachówka ceramiczna, blacha, blachodachówka, gont itp.). 

Ponadto, aby zachować świeżość barwy naturalnego drewna niezwłocznie po zakończeniu tego etapu dom powinien być zaimpregnowany. Komplet powyższych prac pozwala uzyskać dom z bali, który będzie zabezpieczony przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi oraz przed wejściem osób trzecich do środka.

Praktycznie z zewnątrz dom powinien wyglądać na ukończony. Chociaż jest to etap przejściowy, to jednak wiele osób decyduje się przerwać w tym momencie pracę i poczekać na np. lepszą aurę pogodową lub przypływ finansów. Dom w takim stanie może wytrzymać wiele miesięcy.

Stan deweloperski a stan „pod klucz”

Najczęściej nowe mieszkania i domy można znaleźć właśnie w stanie deweloperskim. Oprócz wszystkich elementów, które zawarte są w wyżej wymienionych etapach, tu dodatkowym atutem jest przyłączenie wszystkich niezbędnych mediów. Zainstalowane więc zostaną:

• Ocieplenie poddasza i ewentualnie ścian parteru;
• Energia elektryczna wraz z okablowaniem;
• Instalacja wodno-kanalizacyjna wraz z rurami, miejscem na pralkę itd.;
• Ogrzewanie wraz z kaloryferami lub rozwiązaniami dotyczącymi ogrzewania kominkiem;
• Wykonanie ścian działowych (jeśli wcześniej nie zostały postawione wraz z konstrukcją domu), wraz z okładzinami (np. ozdobna deska czy płyty G-K);
• Izolacja podłogi parteru wraz z wylewką betonową;
• Wykonanie konstrukcji właściwej podłogi na piętrze wraz z wygłuszeniem.

Zatem jak widać nie brakuje już wiele, aby w takim domu z bali zamieszkać, jednak nadal trochę prac przed Tobą.

Domy z bali pod klucz

To inaczej gotowy dom z bali. Praktycznie możesz w nim zamieszkać bez większych trudności. Każda potrzeba rzecz będzie już na tym etapie zrealizowana, a jedyne braki, jakich możesz się spodziewać, są czysto kosmetyczne.

Oto, czego możesz się spodziewać w budynku mieszkalnym „pod klucz”:

• Tynków wewnętrznych, farb/impregnatów na ścianach;
• Okładzin z glazurą;
• Podłóg w postaci terakoty, paneli drewnianych czy parkietu;
• Kompletu drzwi wewnętrznych;
• Ukończonych tarasów;
• Schodów;
• Sygnału telewizyjnego i telekomunikacyjnego (o ile potrzebujesz);
• Pełnych podjazdów i ścieżek w ogrodzie;
• Oświetlenia wewnętrznego, wraz z włącznikami i punktami świetlnymi.

Ważnym elementem jest tu także gotowy węzeł sanitarny, więc będziesz mieć do dyspozycji łazienkę i ubikację, a niekiedy nawet i kuchnię. To, co dokładnie zostanie zrobione w stanie „pod klucz” musisz przedyskutować z swoim wykonawcą lub deweloperem, ponieważ nie ma odgórnie narzuconych norm, które regulowałyby to pojęcie jednoznacznie. 

Niekiedy w pakiecie są chociażby zewnętrze okiennice/rolety, innym razem natomiast ich nie ma. Ogólna zasada jest taka, że budynek w stanie „pod klucz” ma umożliwić wygodne wprowadzenie się i szybkie zadomowienie. Oprócz wniesienia swoich mebli nie będziesz potrzebował robić już nic innego, by móc swobodnie korzystać z nowego domu.

Koszty a stan domu z bali

Jak widać stan surowy to budowla, która jest wyposażona w ściany i dach, a dom pod klucz jest ukończony do ostatniego przełącznika. Jeśli chcesz brać udział w konfiguracji i projektowaniu (mieć wpływ na kafelki, podłogi, malowanie ścian lub wybór armatury sanitarnej itd.), możesz wybrać dom w stanie surowym lub deweloperskim. Następnie możesz kontynuować samemu prace nad końcowym efektem. Pamiętaj też o tym, że jeśli dom z bali dopiero powstaje, to jak najbardziej masz wpływ na wygląd jego różnych elementów w każdym etapie budowy.

Koszty budowy domu są podzielone w następujący sposób: projekt indywidualny wynosi około 2-4%, murowanie ok. 10%, bryła kolejne 35-50%, a wykończenie oscyluje między 35-45% całkowitych kosztów. Łatwo więc wywnioskujesz, że dom w stanie surowym jest aż o 45-60% tańszy niż ten w stanie „pod klucz”. W ogólnym rozrachunku mogą być to wielkie kwoty, więc taki podział pracy nad domem z bali jest niekiedy praktykowany. Wybierając stan surowy możesz też liczyć na pewne korzyści, w tym mieć lepszą ofertę na zakup ziemi oraz projektu. Taki dom łatwiej dostosować w zależności od swoich życzeń i potrzeb.

Źródła:

https://loghome.com/articles/article/whats-the-difference-between-a-builder-and-a-general-contractor

Artykuł Dom z bali pod klucz, czyli jaki? Stan surowy zamknięty, a pod klucz – czym się różnią? pochodzi z serwisu BaleiDetale.pl.

Charakterystyka popularnych gatunków drewna

Charakterystyczne cechy drewna, które zazwyczaj interesują nabywców domów z bali, to wygląd, odporność na wilgoć i niszczenie, poziom izolacji, koszty i stabilność, czyli jak bardzo drewno zmieni się na przestrzeni lat.

Należy wziąć pod uwagę jeszcze inne czynniki, takie jak dostępność poszczególnych gatunków w ilościach handlowych oraz łatwość, z jaką drewno można wyciąć i ukształtować w materiał budowlany. Biorąc pod uwagę wszystkie zmienne, które wpływają na wybór gatunków drewna, można zrozumieć, dlaczego tak trudno jest wyodrębnić jeden gatunek jako najlepszy. Dobrym punktem wyjścia do oceny drewna jest przegląd cech, które zarówno konsumenci, jak i producenci najczęściej wymieniają jako ważne.

Wygląd

Szata zewnętrzna domu z bali zmienia się z czasem, ze względu na wpływ warunków atmosferycznych. Z uwagi na promienie słoneczne drewno, w szczególności to niezakonserwowane, ciemnieje. Z czasem robi się nawet szare.

Zastosowanie środków konserwujących z zewnątrz domu, w większości z barwnikiem/pigmentem, zabezpiecza drewno przed promieniami słońca (UV) i nie tylko. Szeroka gama impregnatów do drewna wielu firm zabezpiecza je także przed insektami, grzybami i wszelkimi drobnoustrojami.

Odporność na niszczenie

Chociaż odporność na drobnoustroje różnych gatunków drewna znacznie się różni, większość producentów zdecydowanie zaleca traktowanie zewnętrznej powierzchni domów z bali środkiem do konserwacji, o odpowiedniej jakości, bez względu na naturalną odporność (szerzej o tym piszę w tym artykule). Ta odporność jest sporym plusem, jednak nie powinna nadmiernie wpływać na wybór konkretnego gatunku drewna.

Środki konserwujące/impregnujące dom przed czynnikami atmosferycznymi stosuje się na zewnątrz, a zatem nie mają one znaczącego wpływu na Twoje zdrowie. W środku bale przy unormowanych warunkach (temperatura i wilgoć) są bezpieczne. Stąd stosowane środki nie są i nie powinny zawierać mocnych substancji chemicznych. Zazwyczaj są to preparaty wodne, na bazie olejów lub wosków pszczelich. I to w zupełności wystarczy!  

Wartość U – izolacyjność cieplna

Jest do współczynnik określający przenikanie ciepła przez ścianę balową. Zauważyć można jednak, że różnica między gatunkami drewna o najwyższych i najniższych wartościach U jest stosunkowo niewielka. Wartość U jest tylko jednym czynnikiem przy ocenie efektywności energetycznej domu z bali. Drewno doskonale kumuluje w sobie ciepło i ten aspekt jest często pomijany w porównaniach z tradycyjnym budownictwem.

Jak dowodzą badania instytutów naukowych, szczelnie wykonane połączenia bali przy ich odpowiedniej grubości (20-25cm) dają znakomite efekty cieplne – o około 1/3 lepsze od tradycyjnego budownictwa murowanego!

Stabilność drewna

Skłonność do kurczenia, skręcania i rozwarstwiania się drewna jest poważnym problemem zarówno dla konsumentów, jak i dla producentów. Przekłada się to na pęknięcia i krzywienia, czy też nadmierne osiadanie domu, uniemożliwiające jego wykończenie zaraz po wybudowaniu bryły! Na szczęście jest to również czynnik, który może być kontrolowany, dzięki odpowiednim metodom obróbki materiałów.

Dla przykładu, gatunek drewna, który może się znacząco skurczyć, jest najpierw poddany obróbce termicznej tzw. suszeniu komorowemu, aby nie powodował problemów w przyszłości (szerzej aspekt technologicznej obróbki omawiam tutaj). Ponadto, dzięki starannej klasyfikacji drewna i obowiązkowej certyfikacji (CE – o czym już pisałem), bale z nieodłączną tendencją do skręcania lub wypaczania można zidentyfikować i odrzucić, o czym doskonale wie doświadczony wykonawca domów z bali.

Dlatego niestabilność danego gatunku można przezwyciężyć w wielu przypadkach poprzez dobór materiałów i odpowiednią technologię ich przygotowania.

Koszt

Różnica w cenie za poszczególne gatunki drewna może być spora. Niektóre drewno, np. cedr północny biały, jest drogie, ponieważ jest gatunkiem wolno rosnącym i trudno jest pozyskać je w ilościach handlowych. Inne drewno, takie jak sosna południowa, jest tańsze, ponieważ jest to relatywnie szybko (50-100 lat) rosnący gatunek, który jest dobrze dostępny w ilościach komercyjnych w wielu miejscach na świecie.

O konkretne ceny warto pytać producentów lub wykonawców, ponieważ i w tym względzie widoczne są różnice. Pamiętaj o tym, że nie zawsze najdroższy materiał będzie odpowiedni do danej budowy – cena przede wszystkim świadczy o dostępności, a nie jakości gatunku drewna.

Wybór gatunków

Poniżej przedstawiam opis najpopularniejszych gatunków drewna, wykorzystywanych do budowy domu z bali. Niektóre z nich są łatwo dostępne w Polsce, inne natomiast wymagają wysokich kosztów, związanych ze sprowadzeniem. Pamiętaj jednak, że pochodzenie drewna ma ogromne znaczenie! Im trudniejsze warunki rozrostu dla drzewa, tym będzie ono lepsze.

Wiele firm sprowadza drewno zza wschodniej granicy. W dużej mierze gleba tamtejszych lasów jest bardzo żyzna. To przyczynia się do szybkiego rozrostu drzewa, które z kolei jest znacznie słabsze konstrukcyjnie i mniej odporne na ataki insektów i drobnoustrojów (grzyby, pleśnie, sinizna). Im bardziej srogie warunki, jak np. dla świerku pochodzącego z wyższych partii gór, tym lepiej.

Oczywiście zapytasz, jak sprawdzić jakość drewna, które proponuje Ci wykonawca? Najprostszą metodą jest analiza słojów drzewa. W przekroju im gęstsze przyrosty (kręgi), tym lepiej. Słoje powyżej 0,5 cm szerokości powinny skłonić Cię do bardziej intensywnej analizy z odpowiednim fachowcem lub po prostu bezpłatnie u konkurencji. Najlepiej będzie, jak porównasz różne oferty firm. Wnikliwe sprawdzenie firm na rynku, rozmowy z ich klientami oraz przede wszystkim wskazówki BaleiDetale.pl, naprowadzą Cię na właściwe tory przy wyborze idealnego materiału na dom.

Sosna

Sosna ma dobrą wytrzymałość na rozciąganie i potrafi pozostać w niezmienionym stanie przez wiele pokoleń. Jednym z lepszych rejonów w Polsce, gdzie ten gatunek jest dobrej jakości do wykonania bali są już wspomniane mazury. Jej podgatunki obejmują sosnę wydmową, żółtą, czerwoną i białą.

Gatunek ten jest jednym z najpopularniejszych wyborów w domach z bali, ponieważ jest estetyczny, łatwo dostępny, stosunkowo wytrzymały i często jest znacznie tańszy niż konkurencyjne gatunki.

Świerk

Równie łatwo dostępny jak sosna jest świerk, klasyfikowany jako czerwony, biały lub czarny. Chociaż w ramach gatunku nie ma znacznych różnic w kolorze – zobaczysz jedynie odcienie od kremowo-białych po bladożółto-brązowych. Świerk będzie nieco bledszy, niż sosna. Ma on wiele cech konstrukcyjnych, które sprawiają, że jest bardzo popularnym wyborem, jednak musisz pamiętać, że gatunki różnią się między sobą wagą, miękkością i wytrzymałością.

Najlepsze parametry będzie miał świerk pochodzący z gór. Srogie warunki wzrostu czynią go odpowiednio wytrzymałym i odpornym na czynniki zewnętrzne.

Jodła

Jodła to gatunek zachodni, którego kolor zmienia się z czerwonego na żółty, w zależności od wieku. Ponieważ rośnie na majestatyczne wysokości, mogą powstać z nich naprawdę długie bale.

Jodła może być jednak droga, ale i jest dobrym wyborem do zastosowań konstrukcyjnych, ponieważ jest odpowiednio mocna. Charakteryzuje się niebywałą trwałością, choć należy pamiętać, że czasem wydziela dziwny, dla wielu nieprzyjemny, zapach przez długi czas.

Modrzew

To kolejna dość droga opcja w tym zestawieniu. Nie dzieje się tak jednak bez powodu. Modrzew jest znany ze swojej trwałości, odporności na ogień, czy elastyczności. Dodatkowo jest bardzo estetyczny i żywiczny, dzięki czemu unosi się przy nim przyjemny zapach drewna i jest w naturalny sposób konserwowany. Duża ilość żywicy jest dla wielu wykonawców sporym wyzwaniem. Stąd przygotowanie domu z takiego materiału także kosztuje odpowiednio więcej (różnie w zależności od wykonawcy).

Pamiętaj jeszcze, że wspomniana żywica lubi wyciekać jeszcze przez długie lata, zwłaszcza od strony bardziej nasłonecznionej. Aspekt ten dla wielu jest bardzo uciążliwy i mało estetyczny.

Cedr

Spora część właścicieli domów drewnianych wykonanych z cedru decyduje się nie ocieplać ścian balowych od wewnątrz. Wszystko po to, aby mogli nadal cieszyć się przyjemnym aromatem tego drewna. Jego piękny kolor, od jasnobrązowego do ciemno-czerwono-brązowego, w zależności od podgatunku, promieniuje ze środka kłody, dlatego cedr jest często prezentowany w swojej najbardziej surowej postaci. Z uwagi na to, że nie ma jednego konkretnego miejsca zbiorów, koszty mogą się różnić w zależności od kontynentu.

Cedr oferuje różnorodność faktury i tonów, przy minimalnym kurczeniu i niszczeniu. Jest to jednak bardzo droga opcja. Cedrowe krążki używane są chociażby do odstraszania moli w szafach na ubrania, co dodatkowo świadczy o mocnych cechach obronnych tego materiału.

Moje rekomendacje

Najbardziej rekomendowany przeze mnie, jak i wielu wykonawców, jest polski świerk z terenów górskich lub sosna mazurska z terenów piaszczystych. W tych miejscach grunt dla tych gatunków drzew jest dość wymagający, na tyle, że materiał pozyskany z tych drzew cechuje optymalna cena do dobrej jakości budulca. Oczywiście, dla bardziej zamożnego portfela, dedykowana jest sosna syberyjska lub modrzew.

Źródła:

https://loghome.com/articles/article/choosing-wood-species

https://loghome.com/articles/article/log-species-types-2

Artykuł Wybór drewna do budowy domu – od czego zacząć? pochodzi z serwisu BaleiDetale.pl.

Drewno kurczy się, gdy traci wilgoć. Suszenie drewna na dom z bali może pomóc. Ten podstawowy fakt jest przyczyną szerokiej gamy potencjalnych problemów dla osób budujących domy z bali, w tym odkształceń i pęknięć w drewnie, skrzypienia podłóg drewnianych oraz osiadania ścian. Z drugiej strony zrozumienie stosunków wilgotności drewna jest kluczem do zapobiegania prawie wszystkim niedogodnościom, więc nie są one niemożliwe do okiełznania. W tym artykule wyjaśnię Ci związek między zmianami wilgotności i wymiarami drewna oraz pokażę, w jaki sposób producenci bali mogą zminimalizować te problemy.

Struktura drewna a osiadanie

Aby zrozumieć, dlaczego drewno się kurczy, musisz zrozumieć jego strukturę. Na poziomie mikroskopowym drewno może przypominać słomiane wiązki, w których włókna są długie, puste i zorientowane wzdłuż kierunku pnia.

W żywym drzewie te puste komórki są wypełnione płynną materią. Ściany komórek zawierają również wodę, która jest związana molekularnie z cząsteczkami celulozy, więc razem tworzą materiał ściany komórkowej. Gdy w pustych komórkach znajduje się woda, to ściany komórkowe są również nią nasycone.

Gdy drzewo zginie lub zostanie ścięte, ciecz w pustej części komórek jest powoli tracona w wyniku odparowania. Punkt, w którym cała woda w stanie ciekłym zniknie, ale ściany z włókien są jeszcze w pełni spęczniałe i nasycone wodą, nazywany jest punktem nasycenia włókien. Jest to ważny warunek, ponieważ pomimo utraty znacznej ilości wilgoci, nie ma miejsca na kurczenie się, ponieważ ściany komórkowe są nadal całkowicie przesiąknięte wodą. W większości gatunków drewna punkt nasycenia włókien wynosi około 28-30% wilgotności.

Drewno nadal schnie poniżej punktu nasycenia włókien i zaczyna się kurczyć, ponieważ wilgoć jest tracona również ze ścian komórkowych. Ilość wilgoci wytracanej przez ściany komórkowe zależy od wilgotności otoczenia, gdyż drewno ostatecznie dąży do osiągnięcia punktu równowagi.

Im suchsze powietrze, tym większa utrata wilgoci, a w konsekwencji większe osiadanie elementów wykonanych z bali.

Co powoduje kurczenie się drewna?

Poziom kurczenia się drewna zależy od kilku czynników, w tym:

• Od naturalnej utraty wilgoci;
• Konkretnego gatunku drewna;
• Warunków atmosferycznych i klimatycznych;
• Sposobu zbierania drewna;
• Wilgoci generowanej przez otoczenie (poziom ten może zależeć bowiem od bliskości jezior, pól, struktur urbanistycznych itd.).

Ciekawym zjawiskiem dotyczącym drewna jest jednak to, że skurcz zmienia się w zależności od orientacji ziarna (lub włókna). Wzdłuż ziarna drewno zwykle kurczy się bardzo niewiele, więc zmiana długości bali jest niewielka, praktycznie żadna. Większość skurczów występuje na objętości bali.

Suszenie drewna – wymagany poziom wilgotności

Drewno używane w pomieszczeniach, np. w postaci desek do okładzin ścian wewnętrznych lub sufitów i poddaszy, a także do mebli, szafek i drewnianych podłóg, musi być wysuszone na poziome 8-12% wilgotności. Wynika to z faktu, że wewnątrz pomieszczeń powietrze jest bardziej suche.

Inne wartości wysuszenia przyjmuje się dla bali drewnianych, czyli w praktyce elementów konstrukcyjnych o grubości powyżej około 15 cm. Te elementy uznaje się za wysuszone jeśli ich poziom wilgotności nie przekracza 19%.

Z obserwacji wynika, że dom wybudowany z wysuszonych elementów, po kilku latach stabilizuje swą wilgotność na poziomie 20-25%. Poziom ten uzależniony jest od wielu czynników, ale głównie zależy od poziomu wilgotności powietrza tam gdzie stoi. Dom w otoczeniu dużej ilości pól lub lasów, osłonięty drzewami, będzie zdecydowanie bardziej wilgotny niż ten stojący w ścisłej zabudowie.

Dlaczego bali drewnianych stosowanych do budowy domu nie suszy się bardziej? Drewno ma właściwości higroskopijne, co oznacza, że ma zdolność wchłaniania wilgoci z otoczenia. Skoro otoczenie nie jest idealnie suche, to i drewno nie może być. Niedobór wilgoci drewno wchłonie i niepotrzebnie spuchnie, dlatego elementy balowe, kiedy są dostarczane na budowę już trochę tej wilgoci mogły zaabsorbować. W praktyce przedział 19-25% wilgotności jest czymś normalnym.

Metody suszenia drewna – zalety suszenia mechanicznego

Warto w tym miejscu wspomnieć, jak suszy się duże elementy domu z bali. Suszenie mechaniczne (czasem zwane komorowym) polega na stopniowym odciąganiu wilgoci z drewna w sposób kontrolowany w odpowiednich suszarniach (w zamkniętych pomieszczeniach, halach). Proces ten jest najczęściej sterowany za pomocą komputerów i ma wiele zalet.

Do głównych zalet suszenia można zaliczyć chociażby to, że:

• Drewno jest zwykle podgrzewane do ok. 60-70^o C w piecu, co zapewnia, że ​​wszystkie owady, jaja, larwy, pleśń i grzyby, które znajdowały się w drzewie, zostaną wyeliminowane;
• Praktycznie niweluje kurczenie się bali i minimalizuje niechciane osiadanie lub pękanie drewna. Dzięki temu końcowy produkt jest bardziej przewidywalny i skory do współpracy przy budowie domu;

• Ciepło w piecu wysusza żywicę w miękkich punktach drewna, która w innym przypadku byłaby ciekła w temperaturze pokojowej. Dzięki temu nie wycieka po ścianach domu, a swoje właściwości ochronne pozostawia wewnątrz bali;
• W trakcie suszenia w piecu nie stosuje się zabiegów i środków chemicznych, więc nie zmienia się naturalny skład drewna;
• Wzrasta wytrzymałość bali, ponieważ jej ściany wewnętrzne i zewnętrzne nie zmieniają już swojej struktury w czasie eksploatacji. Nie pojawiają się wielkie pęknięcia, które mogłyby odsłonić np. owadom głębokie części bali;
• Wszystkie prace wykończeniowe można realizować natychmiast po zakończeniu budowy.

Dom z bali suszonych osiada w granicy 0,5 cm-5 cm. Stad wykonanie prac wykończeniowych jest możliwe tylko w przypadku bali wysuszonych lub prawidłowo wysezonowanych.

Suszenie poprzez sezonowanie (leżakowanie) drewna

Prawidłowe sezonowanie jest procesem długim (minimum 10 lat), dość złożonym, a co za tym idzie – kosztownym. Mało prawdopodobne jest, że firma wykonująca domy z bali tak długo sezonuje drewno.

Wyobraź sobie sytuację, w której dane przedsiębiorstwo rocznie buduje 15 domów (co nie jest oszałamiającym wynikiem). Aby mogło wybudować Twój dom za kilka miesięcy, drewno musiało by być już składowane kilka ładnych lat. Wyobraź sobie, jakie to koszty. W praktyce firmy budują całkowicie z mokrego drewna, albo z sezonowanego rok lub maksymalnie dwa lata.

Mało tego, samo sezonowanie sprowadza się do ułożenia bali na placu przed zakładem, tam leży i czeka. Jest duże ryzyko, że elementy będą się krzywiły w niekontrolowany sposób od słońca oraz wilgoci. Ponadto, takie drewno może być zainfekowane.

Jeśli znasz firmę, która jest przeciwieństwem tego co tu opisuję napisz do mnie przez formularz kontaktowy. Z chęcią zgłębię ten temat dla Ciebie i innych budowniczych. 

Bale mokre – czego powinieneś się spodziewać?

W przypadku budowy domu z bali mokrych, możesz liczyć się z tym, że proces osiadania będzie o wiele dłuższy i bardziej wymagający. Różnice w osiadaniu domu z bali mokrych, a suszonych są ogromne. Dla przykładu, dom z bali mokrych dla ściany o wysokości 3 m potrafi się skurczyć do 6%, co oznacza nawet 18 cm niższy dom. W praktyce wartości te sięgają około 10-14 cm.

Ponadto wysychające elementy ścian mogą bardzo hałasować. Kiedy przychodzą pierwsze słoneczne i ciepłe dni bale poddawane zmiennym warunkom cieplnym bardzo mocno i głośno pękają. Dodatkowo tak silna praca elementów zagraża szczelności łączeń. Z jednej strony pojawiają się głębokie pęknięcia, a z drugiej strony elementy krzywią się, co może rozszczelniać połączenia. 

Podsumowanie

Zawsze upewnij się, że drewno, z którego korzystasz, zostało już wysuszone do odpowiedniego poziomu. Jeśli tego nie zrobisz, elementy domu będą się kurczyć i krzywić, znacząco pękać od szybko zmieniających się warunków zewnętrznych, a sam dom może być nieszczelny. Pamiętaj o tym, że nawet jeśli zewnętrzna powłoka bala jest już sucha, wnętrze nadal może charakteryzować się wysokim poziomem wilgotności, co w późniejszym czasie spowoduje wiele problemów.

Budując dom z bali mokrych wybierasz niższe koszty budowy, dłuższy czas oczekiwania na wykończenie i mniej szczelny dom oraz zazwyczaj wykonanie w nim ocieplenia od wewnątrz jest obowiązkowe.

Artykuł Dom z bali suszonych, czy mokrych? Bale suszone, czy bale mokre – które wybrać? Suszenie drewna na dom z bali pochodzi z serwisu BaleiDetale.pl.